Kategoria: Aktualności

Score Hunter to przygotowana przez Biuro Informacji Kredytowej platforma edukacyjna wykorzystująca elementy grywalizacji. Od pierwszej edycji jest ważnym elementem działań realizowanych w ramach Programu NZB.

Uczestnicy poprzez zadania, quizy i materiały edukacyjne mogą rozwijać oraz sprawdzać swoją wiedzę m.in. z zakresu budowania wiarygodności finansowej, scoringu, ochrony tożsamości, cyberbezpieczeństwa oraz prowadzenia własnego biznesu.

Score Hunter może być wykorzystywany również przez wykładowców podczas zajęć, w ramach działalności Studenckich Kół Naukowych czy jako element samodzielnej pracy studentów. Platforma umożliwia tworzenie grup oraz bieżące monitorowanie wyników uczestników.

Sprawdź swoją wiedzę, zdobywaj punkty i dołącz do rywalizacji!

Wejdź do Score Hunter i rozpocznij grę: https://scorehunter.edu.pl

Wraz z początkiem roku akademickiego rozpoczynamy również kolejny rok działań w ramach Programu Nowoczesne Zarządzanie Biznesem.

Przed nami kolejne miesiące wykładów prowadzonych przez ekspertów i praktyków, seminariów, konferencji naukowych, konkursów oraz aktywności realizowanych wspólnie ze Studenckimi Kołami Naukowymi.

Chcemy, aby również w tym roku NZB było przestrzenią, w której wiedza akademicka spotyka się z praktyką, a studenci mogą rozwijać kompetencje przydatne zarówno w życiu zawodowym, jak i przy podejmowaniu codziennych decyzji finansowych.

Studentom życzymy ciekawości, nowych doświadczeń i satysfakcji ze zdobywanej wiedzy, a wykładowcom – wielu inspirujących spotkań ze studentami.

Dobrego roku akademickiego 2026/2027!

Do zobaczenia na uczelniach!

Najważniejsze dane:

• prawie 462 mln zł – tyle wyniosło zaległe zadłużenie firm z sektora e-commerce na koniec maja br.;
• 14,2 mln zł (3,2 proc. r/r) – o tyle wzrosła wartość zaległych zobowiązań sektora e-commerce w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku;
• zaległości e-handlu stanowią 14,4 proc. udział w łącznym przeterminowanym zadłużeniu całego sektora handlu detalicznego (PKD47), które wynosi 3,2 mld zł;
• 5602 firmy z zaległymi długami z sektora e-commerce figuruje w rejestrze dłużników BIG InfoMonitor;
• 30 proc. klientów deklaruje opóźnienia w dostawie zamówień, a 84 proc. nie wraca do sklepu po negatywnym doświadczeniu związanym ze zwrotem – wynika z raportu Izby Gospodarki Elektronicznej.

Obroty e-handlu w Polsce w 2025 r. sięgnęły blisko 92 mld zł i były o 6,8 proc. wyższe, niż rok wcześniej ­– wynika z danych Krajowej Izby Gospodarczej. Udział sprzedaży internetowej w handlu detalicznym wzrósł do 9,1 proc., wyprzedzając tempo rozwoju całego handlu detalicznego, który zwiększył się o 4,6 proc.^[1] Pozornie mogłoby się wydawać, że kondycja finansowa internetowych sprzedawców powinna się poprawiać. Tym bardziej, że dziś niemal każdy internauta kupuje w sieci, a smartfon stał się podstawowym narzędziem zakupowym.

Rzeczywistość okazuje się jednak bardziej złożona. Coraz więcej sklepów internetowych zmaga się z utratą płynności finansowej.

Na tle całego sektora handlu detalicznego (PKD 47) udział zaległości tylko sprzedaży internetowej wynosi wysokie ponad 14 proc. i sukcesywnie powiększa się. W ciągu roku wartość ich zaległego zadłużenia wzrosła o ponad 14 mln zł (z ok. 447 mln zł do blisko 462 mln zł na koniec maja br.).  – To pokazuje, że wzrost wartości rynku i liczby kupujących nie przekłada się automatycznie na poprawę rentowności przedsiębiorstw. Jednym z głównych powodów jest rosnąca presja związana z koniecznością spełniania coraz wyższych oczekiwań konsumentów – nadmienia Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.  – Wszystko to generuje dodatkowe koszty operacyjne, które w warunkach silnej konkurencji trudno w pełni przenieść na ceny. W efekcie część przedsiębiorstw zwiększa skalę działalności i obroty, ale jednocześnie zmaga się z malejącymi marżami oraz problemami z utrzymaniem płynności finansowej, co znajduje odzwierciedlenie w rosnącym przeterminowanym zadłużeniu – dodaje.

Obecnie już ponad 5600 podmiotów sektora e-handlu (około 4 proc.) ma trudności z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań.

Dzisiaj klient nie kupuje produktu – kupuje doświadczenie

Z raportu „Omni-commerce. Kupuję wygodnie” wynika, że konkurencja w e-commerce przeniosła się z poziomu ceny na poziom doświadczeń zakupowych. Dzisiaj klient oczekuje nie tylko atrakcyjnej oferty, ale również błyskawicznej dostawy, wyboru metod płatności, darmowych zwrotów, stałego kontaktu z obsługą oraz pełnej przewidywalności całego procesu zakupowego. Spełnienie tych oczekiwań wymaga kosztownych inwestycji w logistykę, magazyny, systemy IT i obsługę klienta.

– E-commerce znalazł się w sytuacji, w której o przewadze konkurencyjnej coraz rzadziej decyduje sam produkt. Dzisiaj klient kupuje przede wszystkim wartości: szybką dostawę, proste zwroty, wielu metod płatności i natychmiastowej obsługi. Każdy z tych elementów generuje jednak dodatkowe koszty. W efekcie przedsiębiorcy funkcjonują pod silną presją marż, a nawet niewielki wzrost kosztów operacyjnych może przekładać się na pogorszenie płynności finansowej i wzrost zaległych zobowiązań – mówi dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

Rosnącym wymaganiom konsumentów towarzyszy zmiana ich nawyków. Badania AliExpress pokazują, że aż 78 proc. Polaków planuje zakupy w sposób strategiczny, a nie impulsywny, natomiast 72 proc. zamierza kupować mniej, ale wybierać produkty wyższej jakości^[2]. Konsumenci poświęcają również coraz więcej czasu na porównywanie ofert, co wymusza na e-sklepach ciągłe podnoszenie poprzeczki.

Logistyka i zwroty: błąd kosztuje utratę klienta

Sprawność operacyjna stała się dla e-sklepów kwestią „być albo nie być” Badania Izby Gospodarki Elektronicznej pokazują, że około 30 proc. polskich e-konsumentów doświadcza opóźnień w dostawach, których efektem mogą być nie tylko reklamacje, lecz także utrata zaufania klientów. Według danych Klarny aż 84 proc. konsumentów nie wraca do sklepu po negatywnym doświadczeniu związanym ze zwrotem produktu. W praktyce oznacza to, że nawet pojedynczy błąd logistyczny może kosztować przedsiębiorcę utratę klienta na stałe^[3].

– Dzisiejszy konsument jest znacznie mniej lojalny niż jeszcze kilka lat temu. Wystarczy jedno negatywne doświadczenie, aby przeniósł swoje zakupy do konkurencji. Dla sklepów internetowych oznacza to konieczność utrzymywania bardzo wysokiego standardu obsługi przy jednoczesnym ograniczaniu kosztów. To trudna równowaga, ponieważ inwestycje w logistykę, automatyzację czy obsługę zwrotów są niezbędne, ale mocno odbijają się na rentowności  – ocenia dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

Źródło: big.pl

Na koniec czerwca 2026 r. w Centralnej Bazie Danych Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE znajdowało się 2 996 514 dokumentów. Tylko w ciągu II kwartału zastrzeżono 139 342 dokumenty, czyli średnio ponad 1,5 tys. każdego dnia. W okresie ostatnich 12 miesięcy do bazy trafiły łącznie 313 552 nowe zastrzeżenia.

Ponad 303 mln zł udaremnionych wyłudzeń w jednym kwartale

W II kwartale 2026 r. banki udaremniły 9 362 próby wyłudzeń kredytów. Ich łączna wartość wyniosła 303,1 mln zł. Oznacza to, że dziennie dochodziło do 104 prób wyłudzenia kredytu o wartości przekraczającej 3,3 mln zł – czyli średnio nawet co 14 minut.

Największa pojedyncza próba wyłudzenia opiewała na 3 mln zł i została odnotowana w województwie kujawsko-pomorskim. To najwyższa jednorazowa próba od III kwartału 2023, gdy w województwie śląskim próbowano wyłudzić 3 434 000 zł. Wśród dziesięciu największych zdarzeń znalazły się również próby na kwoty 1,9 mln zł, 1,86 mln zł oraz 1,75 mln zł.

Najwięcej prób w województwie mazowieckim

Najwięcej prób wyłudzeń w II kwartale 2026 r. odnotowano w województwie mazowieckim – 1 383. Kolejne miejsca zajęły województwa śląskie – 1 141 oraz dolnośląskie – 867.

Województwo mazowieckie znalazło się na pierwszym miejscu także pod względem łącznej wartości prób wyłudzeń, która wyniosła 73,4 mln zł. W województwie pomorskim było to 26 mln zł, a w województwie śląskim 22,7 mln zł.

Najwyższą średnią kwotę pojedynczej próby odnotowano w województwie zachodniopomorskim – 22,8 tys. zł. Kolejne miejsca zajęły województwa podlaskie – 22,77 tys. zł oraz podkarpackie – 22,36 tys. zł.

Dokument należy zastrzec możliwie szybko

Utracony dokument należy zastrzec w banku. Mamy kilka możliwości zastrzeżenia. Możemy to zrobić osobiście w naszym oddziale – korzyścią jest możliwość uzyskania bezpośredniego wsparcia pracownika, który pomaga przejść przez procedurę, potwierdza przyjęcie zgłoszenia i wskazuje, jakie dalsze działania należy podjąć. Część banków umożliwia swoim klientom dokonanie zastrzeżenia także telefonicznie, po zdalnym potwierdzeniu tożsamości. Gdy nie ma możliwości szybkiego dotarcia do najbliższej placówki, zastrzeżenia dowodu osobistego lub paszportu można dokonać za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Dostępna jest również usługa w serwisie BIK dla osób, które założyły konto przed utratą dokumentu.

Zastrzeżenie pozwala szybko przekazać informację do Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE, z którego korzystają wszystkie banki w Polsce oraz inne instytucje uczestniczące w systemie. Dzięki temu utracony dokument przestaje być traktowany jako wiarygodny przy próbach zawierania umów, zaciągania kredytów lub korzystania z innych usług wymagających potwierdzenia tożsamości.

Utrata dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy lub innego dokumentu może prowadzić do wykorzystania danych jego właściciela między innymi przy próbie zaciągnięcia kredytu, otwarcia rachunku, podpisania umowy lub zakupu usług.

Dokument należy zastrzec możliwie szybko, niezależnie od tego, czy został zgubiony, czy skradziony. W przypadku kradzieży zdarzenie powinno zostać zgłoszone także Policji. Konieczne jest również zawiadomienie właściwego organu gminy lub placówki konsularnej oraz wystąpienie o wydanie nowego dokumentu.

***

Przypominamy, że trwa XIX etap Kampanii Informacyjnej Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE!

Banki, które wspierają nasze działania w tej edycji: Bank Polskiej Spółdzielczości, Erste Bank Polska, ING Bank Śląski, Bank Pekao, Bank Pocztowy oraz Spółdzielcza Grupa Bankowa.

Raport infoDOK jest dostępny na stronie DokumentyZastrzezone.pl

Reforma „Kompas Jutra” stawia na praktyczną edukację i rozwój samodzielności uczniów. Jednym z filarów zmian będzie edukacja modułowa, łącząca wiedzę z różnych dziedzin z umiejętnościami wykorzystywanymi w praktyce. Wśród nowych modułów znajdzie się ekonomia i finanse – obszar, który pomoże uczniom poznać m.in. zasady planowania wydatków, oszczędzania i podejmowania świadomych wyborów.

Aby ułatwić nauczycielom realizację tych tematów, Warszawski Instytut Bankowości przygotował bezpłatny pakiet materiałów do edukacji finansowej dla klas IV–VIII szkół podstawowych, sfinansowany ze środków Funduszu Edukacji Finansowej. W zestawie znajdują się m.in. poradniki dla uczniów i nauczycieli, scenariusze lekcji z prezentacjami, gry edukacyjne oraz materiały wspierające współpracę z rodzicami.

Kompas Jutra otwiera szkoły na edukację finansową

Ile wydać na pamiątkę ze szkolnej wycieczki? Co warto kupić przed wyjazdem? Jak odkładać pieniądze na wymarzony rower? To codzienne sytuacje, w których uczniowie zdobywają pierwsze doświadczenia związane z pieniędzmi i uczą się podejmowania decyzji. Dlatego warto rozmawiać o finansach już od najmłodszych lat.

Nowa podstawa programowa, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 roku w przedszkolach oraz klasach I i IV szkół podstawowych, zakłada wprowadzenie zagadnień ekonomicznych już na wczesnym etapie edukacji.

Uczniowie klas I–III będą poznawać podstawy zasad oszczędzania i planowania wydatków równolegle z nauką czytania, pisania i liczenia. Dzięki temu ekonomia stanie się praktyczną wiedzą wykorzystywaną w codziennym życiu, a nie tylko teorią.

Dlaczego warto rozwijać edukację finansową w szkole?

• Uczniowie zdobywają wiedzę, którą wykorzystają przez całe życie.
• Uczą się podejmowania świadomych decyzji i przewidywania konsekwencji swoich wyborów.
• Poznają finanse w sposób dopasowany do wieku i codziennych doświadczeń.

Ekspercka wiedza, praktyczne narzędzia

Warszawski Instytut Bankowości przygotował pierwszy tak kompleksowy pakiet materiałów do edukacji finansowej dla klas IV–VIII szkół podstawowych – praktyczne wsparcie dla nauczycieli, które pomaga wprowadzić temat finansów do codziennych lekcji.

Dzięki zgodności z podstawą programową materiały pozwalają uwzględniać zagadnienia finansowe na różnych przedmiotach i naturalnie łączyć edukację finansową z realizowanymi tematami – m.in. na języku polskim, matematyce, geografii, historii, wiedzy o społeczeństwie, języku angielskim, lekcjach bibliotecznych, zajęciach z doradztwa zawodowego, zajęciach z wychowawcą oraz spotkaniach z rodzicami. Za przygotowaniem zestawu stoi współpraca blisko 70 ekspertów – nauczycieli, metodyków oraz przedstawicieli uczelni z całej Polski.

Jeden pakiet, wiele możliwości
W zestawie dla klas IV–VIII szkół podstawowych znajdują się:

• poradnik dla uczniów „Moja inteligencja finansowa”,
• przewodnik dla nauczycieli „Rozwój kompetencji finansowych uczniów”,
• poradnik dla dyrektorów i rad rodziców,
• słownik pojęć finansowych,
• ponad 50 gotowych scenariuszy lekcji z prezentacjami,
• materiały na spotkania z rodzicami,
• gry terenowe, studia przypadku oraz edukacyjna gra planszowa „Galaktyczne finanse”.

Materiały dostępne dla każdej szkoły w Polsce

Wersja drukowana trafi do każdej szkoły podstawowej w Polsce. Materiały będą również dostępne online.

„Przygody Przedsiębiorczego Dżeka” – inspiracja myślą Korczaka

Edukacja ekonomiczna ma w Polsce długą tradycję. Inspiracją dla projektu „Przygody Przedsiębiorczego Dżeka” jest książka Janusza Korczaka „Bankructwo małego Dżeka” z 1924 roku.

Idea Korczaka powraca w nowoczesnej odsłonie – realizowany przez Warszawski Instytut Bankowości projekt wspiera nauczycieli w rozwijaniu kompetencji ekonomicznych uczniów. Dzięki bezpłatnym materiałom edukacyjnym nauczyciele mogą w przystępny i angażujący sposób wprowadzać dzieci w świat finansów, przedsiębiorczości oraz świadomego podejmowania decyzji.

Przygotuj uczniów na przyszłość. Zacznij od edukacji finansowej.
Skorzystaj z bezpłatnych materiałów i wprowadź finanse do swojej szkoły – łatwo, ciekawie i zgodnie z podstawą programową.

W wakacyjnym pośpiechu łatwo jednak zapomnieć o jednej ważnej rzeczy – bezpieczeństwie swoich dokumentów.

Dowód osobisty czy paszport zwykle towarzyszą nam podczas każdego wyjazdu. Nosimy je w portfelu, plecaku, saszetce lub etui na telefon. Niestety właśnie podczas podróży, koncertów, imprez plenerowych czy pobytów w zatłoczonych miejscach najłatwiej o zgubienie lub kradzież dokumentów.

Wiele osób zakłada, że jeśli zgubiły dokument, wystarczy go później odnaleźć. Problem w tym, że nawet krótki czas, w którym dokument znajduje się poza naszą kontrolą, może zostać wykorzystany przez przestępców.

Kradzież tożsamości to nie tylko problem z filmów

Cudzy dowód osobisty może posłużyć do prób wyłudzenia kredytu, pożyczki czy zawarcia różnych umów. Choć banki i instytucje finansowe dysponują coraz skuteczniejszymi mechanizmami bezpieczeństwa, przestępcy nieustannie szukają nowych sposobów na wykorzystanie cudzych danych.

Potwierdzają to dane zawarte w najnowszym Raporcie infoDOK Związku Banków Polskich. Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku udaremniono próby wyłudzeń na łączną kwotę ponad 140 milionów złotych. W tym samym czasie odnotowano setki przypadków posługiwania się dokumentem należącym do innej osoby oraz tysiące prób fałszowania dokumentów.

Eksperci podkreślają, że najlepszą ochroną jest szybkie zastrzeżenie utraconego dokumentu.

Jeden telefon lub kilka kliknięć może oszczędzić wielu problemów

W Polsce od lat działa System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE prowadzony przez Związek Banków Polskich. To ogólnopolska baza zgubionych i skradzionych dokumentów, z której korzystają między innymi banki, operatorzy telekomunikacyjni oraz wiele innych instytucji.

Gdy dokument zostanie zastrzeżony, informacja trafia do systemu i może zostać zweryfikowana przez podmioty korzystające z bazy. Dzięki temu znacząco zmniejsza się ryzyko wykorzystania utraconego dokumentu przez osoby nieuprawnione.

Obecnie w bazie znajduje się już ponad 2,85 miliona zastrzeżonych dokumentów.

Co zrobić, gdy zgubisz dowód podczas wakacji?

Przede wszystkim nie warto czekać kilku dni z nadzieją, że dokument się odnajdzie. Jeśli istnieje ryzyko, że został zgubiony lub skradziony, najlepiej jak najszybciej go zastrzec.

Obecnie można to zrobić na kilka sposobów. Dokumenty można zastrzec w banku –osobiście w oddziale lub telefonicznie, dzwoniąc pod numer 828 828 828. Należy też zawiadomić właściwy urząd gminy albo jednostkę konsularną.

Nowością jest możliwość skorzystania z usługi dostępnej w aplikacji mObywatel, która pozwala zastrzec dowód osobisty lub paszport online. To duże ułatwienie, szczególnie podczas podróży, gdy nie zawsze mamy możliwość szybkiego kontaktu z placówką bankową lub urzędem.

W przypadku kradzieży dokumentów należy pamiętać również o zgłoszeniu sprawy Policji.

Najważniejsze jest jednak nie to, którą drogę wybierzemy, ale to, by działać jak najszybciej. Szybkie zastrzeżenie dokumentu ogranicza ryzyko, że ktoś wykorzysta go bez naszej wiedzy.

Wakacyjne wspomnienia zamiast wakacyjnych problemów

Przed wyjazdem warto poświęcić kilka minut na sprawdzenie, czy mamy przy sobie wszystkie niezbędne dokumenty, a także wiedzieć, co zrobić w razie ich utraty. To drobna rzecz, która może uchronić przed poważnymi konsekwencjami i stresem.

W końcu wakacje powinny kojarzyć się z nowymi doświadczeniami, odpoczynkiem i dobrą zabawą – a nie z koniecznością wyjaśniania prób wyłudzenia kredytu na własne dane.

Źródło: DOKUMENTY ZASTRZEŻONE

Chcesz zobaczyć, jak naprawdę działa rynek finansowy „od środka”?

Zdobądź doświadczenie, pracując na realnych przypadkach i poznając kulisy spraw dotyczących bankowości, ubezpieczeń i zadłużenia.

·        60 godzin zajęć z ekspertami rynku finansowego.

·        Gdzie? – Warszawa, siedziba Rzecznika Finansowego. Organizator pokrywa koszt noclegu studentom spoza Warszawy.

·        Kiedy? 24 sierpnia – 4 września

·        Jak się zgłosić? Wyślij CV + krótkie wideo autoprezentacyjne.

Rekrutacja trwa do 8 lipca.

Sprawdź szczegóły i aplikuj: https://rf.gov.pl/akademia-rzecznika-finansowego-zglos-sie/

Konkurs FINSIM Liga Akademicka organizowany jest przez Warszawski Instytut Bankowości już od 14 lat, realizowany jest w ramach programu sektorowego BANKOWCY DLA EDUKACJI. Jego partnerem głównym jest Związek Banków Polskich.  Tegoroczną edycję wspierał także  Narodowy Bank Polski oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Otrzymane wsparcie WIB traktuje jako wyraz poparcia dla projektu a także motywację do dalszego działania. W środowisku akademickim konkurs wspierany był także program Nowoczesne Zarządzanie Biznesem.

W tej edycji Konkursu uczestniczyło 15 zespołów-banków reprezentujących 9 polskich uczelni:

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie,

Uniwersytet Łódzki

Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu

Uniwersytet Rzeszowski

Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza

Politechnika Świętokrzyska

Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie

Rywalizacja prowadzona była pod opieką Mentorów: Andrzeja Rygiel oraz Arkadiusza Kanika, którzy wprowadzili uczestników w różne aspekty gry podczas sesji inauguracyjnej. Służyli też podpowiedzią i doradztwem przez cały czas trwania konkursu; przygotowywali raporty, podsumowania i wnioski.

Zwieńczeniem gry było Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, podczas którego każdy bank-zespół zaprezentował przyjętą w grze strategię i osiągnięte wyniki, na podstawie przygotowanego wcześniej sprawozdania finansowego. W trakcie sesji trzeba było wykazać się nie tylko bardzo dobrym przygotowaniem merytorycznym, ale także opanowaniem i niezwykłą sztuką prezentacji.

Laureatem 14 edycji Konkursu został zespół Bankozaur z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

II miejsce zajął zespół Czarne Jagódki z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

III miejsce zdobył zespół WIGERSI Bank z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

Serdecznie gratulujemy!

Takie wnioski płyną z badania „Kultura finansowa Polaków” wykonanego dla BIG InfoMonitor. ZUS znalazł się na czele rankingu podmiotów, wobec których firmy deklarują największą skłonność do opóźnień płatności, wyprzedzając dostawców materiałów biurowych czy Urząd Skarbowy. Według blisko połowy badanych firm, zmniejszenie obciążeń podatkowych i składkowych sprzyjałoby prowadzeniu biznesu w sposób bardziej odpowiedzialny.

Respondenci badania dotyczącego etyki w biznesie, zostali poproszeni o wskazanie, którym wierzycielom firma w pierwszej kolejności opóźniłaby płatność, w sytuacji braku wystarczających środków na pokrycie wszystkich zobowiązań.  Na tej podstawie opracowano dwa rankingi: uwzględniający odsetek wskazań poszczególnych podmiotów oraz oparty na nadanych im rangach.

Hierarchia opóźnień w biznesie

Wyraźny obraz priorytetów firm ujawnia analiza przypisanych rang (średnia ocen w skali 1–3, gdzie niższa wartość oznacza większą skłonność do opóźnienia płatności). Najwyżej w hierarchii podmiotów, wobec których firmy w pierwszej kolejności odkładałyby regulowanie zobowiązań, znalazły się: ZUS – średnia 1,83, dostawcy materiałów biurowych i higienicznych – 1,84, Urząd Skarbowy – 1,88.  Dopiero w dalszej kolejności pojawiają się podmioty kluczowe dla stabilności operacyjnej – pracownicy, banki oraz dostawcy usług telekomunikacyjnych. Najniższą skłonność do opóźnień firmy deklarują wobec dostawców usług wsparcia biznesu (księgowość, marketing) oraz dostawców towarów i surowców niezbędnych do prowadzenia działalności.

Z kolei z perspektywy odsetka wskazań najczęściej wymieniani byli dostawcy materiałów biurowych i higienicznych (35 proc.) oraz właściciele wynajmowanych lokali (31 proc.). ZUS wskazało 29 proc. respondentów, podobnie jak dostawców usług wsparcia biznesu. Dopiero analiza hierarchii odpowiedzi pokazuje, że w sytuacji napięć finansowych firmy są przede wszystkim skłonne odkładać regulowanie zobowiązań wobec instytucji publicznych – ZUS i Urzędu Skarbowego.

– ZUS pełni dla firm rolę swoistego „bufora płynności finansowej” – choć nie jest najczęściej wskazywany procentowo, to właśnie zobowiązania wobec ZUS firmy traktują jako te, które można odsunąć w czasie w pierwszej kolejności. Instytucje publiczne i koszty operacyjne są słabiej chronione niż relacje biznesowe – zarówno ZUS, jak i Urząd Skarbowy wyprzedzają w hierarchii opóźnień płatności banki czy kluczowych dostawców. Jednocześnie wynagrodzenia pozostają priorytetem – niska skłonność do opóźnień wobec pracowników potwierdza, że firmy starają się chronić stabilność zespołów nawet kosztem innych zobowiązań. Strategia przetrwania dominuje nad formalnym ryzykiem – przedsiębiorcy w sytuacji niedoboru środków kierują się przede wszystkim bieżącą zdolnością do kontynuowania działalności, a nie potencjalnymi konsekwencjami administracyjnymi – wskazuje Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.

Zmniejszenie obciążeń podatkowych i składkowych – szansą na bardziej etyczny biznes

Blisko połowa (49 proc.) przedstawicieli firm biorących udział w badaniu zrealizowanym dla BIG InfoMonitor wskazała, że zmiany w systemie podatkowym – w szczególności zmniejszenie obciążeń podatkowych i składkowych oraz uproszczenie przepisów – mogą być kluczowym bodźcem do ograniczania nieetycznych zachowań finansowych w biznesie.

Na dalszych miejscach znalazły się działania o charakterze długofalowym i systemowym: zmiana mentalności przedsiębiorców i klientów (36 proc.), wprowadzenie bardziej surowych kar za nieetyczne praktyki finansowe (35 proc.) oraz usprawnienie i automatyzacja egzekucji zobowiązań (35 proc.). Co trzeci respondent (32 proc.) podkreśla również znaczenie większej skuteczności służb publicznych i sądów w ściganiu takich działań. Jednocześnie tylko 6 proc. badanych uważa, że żadne działania nie poprawią obecnej sytuacji. Wskazuje to na dominujące przekonanie, że problem nieetycznych zachowań finansowych można realnie ograniczyć poprzez odpowiednie reformy systemowe.

 – Nieetyczne praktyki przynoszą krótkoterminowe korzyści nielicznym, ale długofalowo osłabiają firmy, rynek i całą gospodarkę, zwiększając koszty i obniżając poziom zaufania i konkurencyjność gospodarki. Rynki, pozbawione równych zasad gry, naturalnie premiują podmioty skłonne do omijania reguł. W krótkim okresie etyczne firmy rzeczywiście mogą tracić na konkurencyjności cenowej. Jednak przewaga nieuczciwych praktyk jest pozorna – opiera się na ryzyku, które prędzej czy później materializuje się w postaci sankcji, utraty reputacji lub problemów z finansowaniem. Firmy działające etycznie budują przewagę wolniej, ale stabilniej: ich kapitałem jest zaufanie, które w długim horyzoncie staje się jednym z najważniejszych aktywów biznesowych – ocenia dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

_{Badanie nt. kultury finansowej przedsiębiorców zrealizowane dla BIG InfoMonitor przez Quality Watch metodą CAWI na próbie 552 firm w 2025 roku.}

_{Raport „Kultura finansowa w Polsce. Czy uczciwość nadal jest w cenie? Postawy konsumentów i przedsiębiorców w świecie finansów” – dostępny jest na stronie https://media.big.pl/publikacje}

Źródło: big.pl

Wyraźny wzrost liczby zastrzeżeń – efekt nowych rozwiązań

W I kwartale 2026 roku do bazy Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE trafiło 112,5 tys. utraconych dokumentów tożsamości – to wyraźnie więcej niż w poprzednich kwartałach. Wzrost ten wynika przede wszystkim z wprowadzenia możliwości zastrzegania dokumentów bezpośrednio w aplikacji mObywatel, co znacząco uprościło i przyspieszyło cały proces.

Łącznie baza systemu liczy już 2 857 172 dokumenty. W ujęciu ostatnich 12 miesięcy zastrzeżono 201,4 tys. dokumentów.

Nowość: zastrzeganie dokumentów w mObywatelu

Od lutego 2026 r. użytkownicy aplikacji mObywatel mogą w prosty i szybki sposób zastrzec swoje dokumenty tożsamości bezpośrednio w Systemie DOKUMENTY ZASTRZEŻONE. Usługa „Zastrzeż dokument” umożliwia zarówno zastrzeżenie, jak i cofnięcie zastrzeżenia dowodu osobistego lub paszportu – w pełni online, bez konieczności wizyty w oddziale i o dowolnej porze.

Zastrzeżenie dokonane za pośrednictwem aplikacji jest automatycznie przekazywane do Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE, z którego korzystają m.in. banki, operatorzy telekomunikacyjni oraz inne instytucje. Dzięki temu informacja o utraconym dokumencie jest natychmiast dostępna dla podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obrotu finansowego.

– Rozszerzenie Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE o możliwość zastrzegania dokumentów w aplikacji mObywatel to ważny krok w kierunku zwiększania dostępności i szybkości reagowania w sytuacjach zagrożenia. Możliwość natychmiastowego zastrzeżenia dokumentu znacząco skraca czas reakcji w przypadku jego utraty lub kradzieży, a informacja trafia bezpośrednio do instytucji korzystających z systemu, co realnie zwiększa bezpieczeństwo użytkowników i wzmacnia skuteczność przeciwdziałania wyłudzeniom – podkreśla Włodzimierz Kiciński, Wiceprezes Związku Banków Polskich.

Skala strat i charakter prób wyłudzeń

Łączna kwota udaremnionych prób wyłudzeń w pierwszym kwartale wyniosła 140,5 mln zł, natomiast w ujęciu rocznym sięgnęła już 450,0 mln zł.

Średnia wartość pojedynczej próby wyłudzenia kredytu wyniosła 18,0 tys. zł w I kwartale 2026 r. oraz 17,1 tys. zł w ujęciu rocznym. Największa udaremniona próba w analizowanym kwartale opiewała na 1,88 mln zł, a w ciągu ostatnich 12 miesięcy – na 2,36 mln zł.

Dane pokazują również skalę przestępstw związanych bezpośrednio z wykorzystaniem dokumentów tożsamości. Odnotowano 592 przypadki posługiwania się dokumentem innej osoby oraz 3 463 przypadki podrabiania dokumentów.

Najwięcej prób w największych regionach

Najwyższe łączne kwoty prób wyłudzeń kredytów odnotowano w województwach mazowieckim (ok. 30 mln zł), śląskim (13,6 mln zł), małopolskim (12,6 mln zł). Jednocześnie w wielu regionach widoczny był wyraźny wzrost wartości prób wyłudzeń, m.in. w województwach podkarpackim, lubelskim, warmińsko-mazurskim oraz pomorskim.

Średnia kwota pojedynczej próby wyłudzenia była zróżnicowana regionalnie. Najwyższe wartości odnotowano w województwach warmińsko-mazurskim (23,7 tys. zł), świętokrzyskim (20,8 tys. zł), małopolskim (20,5 tys. zł). Najniższe średnie kwoty dotyczyły województw podlaskiego, wielkopolskiego i opolskiego.

Najwięcej prób wyłudzeń odnotowano w województwach mazowieckim, śląskim i dolnośląskim, które odpowiadają zarówno za najwyższe liczby zdarzeń, jak i znaczną część łącznych kwot prób wyłudzeń.

Przypominamy, że trwa XIX etap Kampanii Informacyjnej Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE! Dziękujemy za współpracę bankom, które wspierają nasze działania w tej edycji: Bankowi Polskiej Spółdzielczości, Bankowi Pekao, Bankowi Pocztowemu, ING Bankowi Śląskiemu, Santander Bank Polska oraz Spółdzielczej Grupie Bankowej.

Raport infoDOK jest dostępny na stronie DokumentyZastrzezone.pl

***

Związek Banków Polskich – wspólnie z Policją i Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji – rekomendują, aby zawsze w sytuacji utraty dokumentów tożsamości jak najszybciej zastrzec je w banku – także, gdy dokumenty utraci osoba, która nie korzysta i nigdy nie korzystała z usług bankowych. Krótka instrukcja, co trzeba zrobić:

1. Zastrzeżenie w Systemie DOKUMENTY ZASTRZEŻONE – w swoim banku lub w dowolnym banku przyjmującym zastrzeżenia także od osób niebędących jego klientami. Można to zrobić osobiście w oddziale bankowym. Część banków przyjmuje zastrzeżenia również telefonicznie, pod numerem +48 828 828 828 (tylko od własnych klientów, po zdalnej weryfikacji tożsamości). Można także skorzystać z konta na stronie www.bik.pl (tylko w sytuacji, gdy ktoś miał tam założone wcześniej konto na utracony dokument).
2. Powiadomienie Policji – w przypadku, jeżeli dokumenty utracono w wyniku kradzieży.
3. Zawiadomienie najbliższego organu gminy lub placówki konsularnej i wyrobienie nowego dokumentu – informacje dotyczące konieczności zawiadomienia organu gminy o utracie dokumentu, znajdują się na stronach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Warto pamiętać, że trzeba zastrzegać nie tylko dokumenty tożsamości, ale także utracone karty bankowe. W Polsce jest ich ponad 47 mln. Najłatwiej i najszybciej jest wykorzystać uniwersalny, międzybankowy System Zastrzegania Kart, dostępny pod numerem tel. (+48) 828 828 828: Wiele banków – Jeden uniwersalny numer. System działa na całym świecie, w systemie 24/7.

***

System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE Związku Banków Polskich to ogólnopolska baza milionów skradzionych i zagubionych dokumentów. Chroni przed wyłudzeniami z użyciem cudzej tożsamości. Zastrzegać dokumenty powinni wszyscy – nie tylko klienci banków. To najważniejszy krok, który trzeba natychmiast zrobić, gdy utracimy np. dowód osobisty, paszport czy prawo jazdy. W kilka minut dane trafiają do wszystkich banków, operatorów telefonii komórkowych oraz tysięcy innych firm korzystających z systemu.

Najnowsze wydanie cyklicznego Raportu o dokumentach infoDOK znajduje się zawsze na stronie: DokumentyZastrzezone.pl